أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

397

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

زيارت به مكه مىآمدند . « 1 » قطب الدين در كتاب الإعلام خود مىنويسد : رباط مراغى در زمان وى ، همان رباط سلطان قايتباى بود . سپس مىنويسد : باب حريريين ميان مدرسهء قايتباى و خانهء خواجة بن عباد بوده است . مقصود وى از باب الحريريين همان است كه ما پيش از توسعهء مسجد به آن باب النبى صلى الله عليه و آله مىگفتيم . نزديك اين در ، حرير فروخته مىشد و گاه به آن باب القفص هم گفته مىشد ؛ زيرا زرگرها اجناس زينتى خود را در قفسه‌هايى كه در دكاكين خود نصب كرده بودند ، براى فروش عرضه مىكردند . « 2 » در اين زمان ، سلطان بنگال ، نماينده‌اى را با هداياى بسيار زياد به مكه فرستاد و او آنها را ميان فقرا تقسيم كرد و رباط و مدرسه‌اى براى تدريس مذاهب اربعه ساخت . وى آنها را در نزديكى خانهء ام‌هانى ساخت واصلاحاتى هم در چشمهء زبيده كرده به علاوه دو بركه را در مَعلات تعمير كرد ، به طورى كه آب چشمهء بازان در آنها جارى گشت . « 3 » در اين دوره ، ناصر بن قلاوون به حج آمد . در موكب او حوضچه‌هايى از چوب وجود داشت كه در آنها سبزيجات و . . . بود و روى شتران گذاشته شده بود . همچنان كه در موكب او غرفه‌هايى براى پخت نان و كماج وجود داشت . شمار بارهاى گندم موجود در موكب 130 هزار اردب بوده است . « 4 » كارهاى عمرانى در دوران مماليك ترك و چركس مماليك ترك به مقدارى كه چركس‌ها در اين باب ، پس از آنان هزينه كردند ، مايه نگذاشتند ، با اين كه آنها هم اصلاحاتى داشتند كه از آن جمله يكى در سال 736 بود كه ستون‌هاى اطراف مطاف را تعمير كرده ، در برخى از آن‌ها سنگ‌هايى كه با دقت تراشيده

--> ( 1 ) . الإعلام ، ص 243 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . در بارهء دفعات مختلف كمك‌هاى سلطان بنگاله به مكه و علماى اين شهر بنگريد : إتحاف الورى ، ج 3 ، ص 452 ، 481 ، 644 ، ج 4 ، ص 44 . « ج » ( 4 ) . الذهب المسبوك ، ص 100 .